Snelle reactie
Hoe regel je het erfrecht van je Spaanse woning als Nederlandse eigenaar?
Je hebt de sleutel van je Spaanse huis in handen, de tuin staat vol lavendel en de zomers zijn eindelijk van jou. Aan één ding denk je op zo’n moment liever niet, en dat is wat er met die woning gebeurt als jij er straks niet meer bent. Toch is dat precies het moment waarop je erfgenamen in twee rechtssystemen tegelijk belanden, het Nederlandse en het Spaanse. Wie het vooraf regelt, bespaart de nabestaanden een hoop onzekerheid, dubbele belasting en maandenlang wachten op een handtekening in Spanje.
(Hoe het erfrecht rond je Spaanse woning werkt, en welke keuzes je nu al kunt maken.)
Twee landen, twee sets regels
Zodra een Nederlandse eigenaar overlijdt met een huis in Spanje, kijken er twee overheden mee. Spanje kijkt mee omdat de woning op Spaans grondgebied staat, en Nederland omdat de erflater hier woonde. Welke van de twee erfrechtsystemen de verdeling bepaalt, ligt sinds 2015 vast in de Europese Erfrechtverordening. Die keuze heeft grote gevolgen voor wie wat krijgt, want het Spaanse en het Nederlandse erfrecht verdelen een nalatenschap heel verschillend.
Welk erfrecht geldt: de rechtskeuze in je testament
De Europese Erfrechtverordening (nummer 650/2012, ook wel Brussel IV genoemd) geldt sinds 17 augustus 2015. De hoofdregel is helder, want het erfrecht van het land waar je op het moment van overlijden je gewone verblijfplaats had, is van toepassing op je hele nalatenschap. Woon je in Nederland, dan pakt Spanje standaard het Nederlandse erfrecht. Woon je permanent in Spanje, dan geldt automatisch het Spaanse erfrecht, tenzij je in een testament uitdrukkelijk kiest voor het recht van je nationaliteit.
Waarom die rechtskeuze zo belangrijk is
Het Spaanse erfrecht werkt anders dan het Nederlandse, en dat verschil kan je partner in een lastige positie brengen. In Spanje geldt een wettelijk erfdeel voor kinderen, de legítima, waardoor een vast deel van de nalatenschap verplicht naar hen gaat. De langstlevende partner kan daardoor minder vrij over de woning beschikken dan je in Nederland gewend bent.
- Met een rechtskeuze voor Nederlands recht houd je de vertrouwde verdeling aan, inclusief een langstlevende-testament.
- Je legt die keuze vast in een testament, en een apart Spaans testament voor je Spaanse bezit maakt de afwikkeling in Spanje een stuk sneller.
- Zonder testament en zonder rechtskeuze val je terug op de standaardregels van het land waar je woonde, met alle gevolgen van dien.
De erfbelasting staat los van het erfrecht
Een misverstand dat veel eigenaren duur komt te staan, is dat een rechtskeuze ook meteen de belasting regelt. Dat is niet zo. De verordening bepaalt welk erfrecht de verdeling stuurt, maar de erfbelasting volgt gewoon de nationale regels van elk land. Over je Spaanse woning heft Spanje dus hoe dan ook successiebelasting.
Wat Spanje van je erfgenamen vraagt
De Spaanse erfbelasting (het Impuesto sobre Sucesiones) is per regio geregeld, en de verschillen zijn groot. Directe erfgenamen zoals een partner en kinderen krijgen in veel regio’s flinke vrijstellingen en kortingen. Sinds 2015 moet Spanje inwoners en niet-inwoners uit de EU gelijk behandelen, dus ook Nederlandse erfgenamen mogen de regionale vrijstellingen toepassen van de regio waar de woning staat. De aangifte moet in principe binnen zes maanden na het overlijden binnen zijn, met de mogelijkheid om zes maanden uitstel te vragen. Reken daarnaast op de gemeentelijke plusvalía, een heffing over de waardestijging van de grond bij de overdracht.
Rekenvoorbeeld: erft een kind een woning van 300.000 euro in een regio met een vrijstelling van 100.000 euro, dan wordt er over 200.000 euro belasting berekend volgens het regionale tarief. De uitkomst verschilt sterk per regio, dus laat het altijd doorrekenen voor jouw eigen situatie.
Wat je nu al kunt regelen
Bijna alles rond je Spaanse woning kun je vooraf vastleggen, terwijl je er zelf nog bij bent. Je nabestaanden hoeven dan niet in een vreemd rechtssysteem te puzzelen op een moment dat ze daar de energie niet voor hebben.
- Laat een Spaans testament opstellen met een heldere rechtskeuze voor Nederlands recht.
- Bekijk hoe je Spaanse woning in je Nederlandse aangifte past, want je tweede huis valt in box 3 en telt mee voor de Nederlandse belasting.
- Houd rekening met de kosten die je erfgenamen erven, van de jaarlijkse belastingen tot het onderhoud. Ons complete stappenplan voor kopen in Spanje zet die netjes op een rij.
- Zorg dat je NIE-nummer, de escritura en de aankoopdocumenten vindbaar zijn voor je nabestaanden.
Twijfel je over de juiste volgorde of over de fiscale gevolgen voor jouw regio? Leg je situatie voor aan een specialist in Spaans-Nederlands erfrecht, dan weet je zeker dat je woning straks terechtkomt waar je hem hebben wilt. Neem gerust contact met ons op voor persoonlijke begeleiding.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch of fiscaal advies. Laat je persoonlijke situatie altijd beoordelen door een gespecialiseerde adviseur.
Vragen over Hoe regel je het erfrecht van je Spaanse woning als Nederlandse eigenaar?
Geldt mijn Nederlandse testament ook voor mijn Spaanse woning?
Ja, een Nederlands testament is in Spanje geldig. Het moet er alleen vertaald en erkend worden, en dat vertraagt de afwikkeling. Een apart Spaans testament met een rechtskeuze werkt in de praktijk een stuk soepeler.
Betaal ik zowel in Nederland als in Spanje erfbelasting?
Dat kan, want er is geen belastingverdrag tussen beide landen voor erfbelasting. Nederland kent wel een eenzijdige regeling waarmee de in Spanje betaalde erfbelasting over de woning meestal verrekend wordt met de Nederlandse aanslag, zodat je niet twee keer het volle bedrag betaalt.
Wat is de legítima in het Spaanse erfrecht?
De legítima is het wettelijk erfdeel dat Spanje reserveert voor kinderen. Een vast deel van de nalatenschap gaat verplicht naar hen, waardoor de langstlevende partner minder vrij over de woning beschikt. Met een rechtskeuze voor Nederlands recht ontloop je die verplichte verdeling.
Hoe snel moet de erfbelasting in Spanje betaald zijn?
In principe binnen zes maanden na het overlijden. Je kunt eenmalig zes maanden uitstel aanvragen, maar dat moet je op tijd doen. Wacht je te lang, dan lopen de rente en boetes op.


